Şanlıurfa gibi yazları çok sıcak ve kurak geçen bölgelerde en iyi sonuç, açık renkli doğal taşın arkasında hava boşluğu ve ısı yalıtımı bulunan havalandırmalı cephe sistemiyle alınır. Koyu renkli, ince ve doğrudan duvara yapıştırılan kaplamalar ise güneşte ısınıp bu ısıyı gece boyunca içeri verir.
Harran Ovası’nın yaz güneşini bilen herkes, cephenin yalnızca bir görünüm meselesi olmadığını da bilir. Cephe, binanın ilk yalıtım katmanıdır.
Renk: estetikten önce fizik
Açık renkli yüzeyler güneş ışığının büyük kısmını geri yansıtır, koyu yüzeyler ise emer. Aynı güneş altında koyu bir cephe açık renkliye göre belirgin biçimde daha fazla ısınır. Bu yüzden bölgenin geleneksel yapılarında kullanılan açık tonlu kalker taşı rastlantı değildir. Bugün de krem, bej ve açık gri tonlar bu iklimde en mantıklı seçimdir. Koyu renk kullanmak istiyorsanız bunu doğrama çevresi ya da giriş gibi küçük vurgu alanlarında tutmanızı öneririz.
Havalandırmalı cephe nedir?
Taş plakalar duvara doğrudan yapıştırılmaz; metal ankrajlarla, arkasında birkaç santim hava boşluğu kalacak şekilde asılır. Boşluğun arkasına ısı yalıtımı yerleştirilir. Isınan hava bu boşlukta yukarı doğru hareket ederek dışarı çıkar, sıcak duvara ulaşmaz. Kışın ise yalıtım ısıyı içeride tutar. Ankrajlı sistemin bir başka avantajı da taşların düşme riskinin yapıştırmaya göre çok daha düşük olmasıdır.
Ahşap kullanılabilir mi?
Kullanılabilir, ama doğru ahşapla. Güneş ahşabı birkaç yıl içinde gümüş griye çevirir; bu bir kusur değil, doğal bir süreçtir. Rengin korunması isteniyorsa her bir iki yılda bir UV korumalı yağ uygulanmalıdır. Isıl işlem görmüş (termo) ahşap, sıcak ve kuru iklimde çalışma ve çatlama açısından daha kararlıdır. Taş ve ahşabı birlikte kullandığımız örnekleri dış cephe tasarımı sayfasında görebilirsiniz.
Gölge de bir cephe elemanıdır
- Batı cephesindeki pencereler için dikey güneş kırıcılar ya da derin pencere nişleri.
- Güney cephesinde yatay saçak; yazın yüksek güneşi keser, kışın alçak güneşi içeri alır.
- Giriş ve terasta pergola, cephenin öğleden sonra doğrudan güneş almasını önler.
Sık sorulan sorular
Dış cephede mermer kullanılır mı?
Bazı mermerler dış mekânda iyi performans gösterir, bazıları ise yağmur ve güneşle parlaklığını kaybeder. Dış cephede cilalı yüzey yerine mat ya da fırçalı yüzey tercih edilmeli, taşın dış mekân uygunluğu önceden sorulmalıdır.
Taş kaplama yalıtım yerine geçer mi?
Hayır. Taşın kendisi iyi bir yalıtım malzemesi değildir; enerji tasarrufunu sağlayan, arkasındaki yalıtım katmanıdır. Taş bu katmanı güneşten ve darbeden korur.
Cephe kaplaması ne zaman yapılmalı?
Aşırı sıcak günlerde yapıştırıcı ve dolgu malzemeleri hızlı kurur. Uygulama için ilkbahar ve sonbahar ayları ya da yaz aylarında sabah saatleri daha uygundur.
